Sögur af Mjaðarvöllum

Bjór dagsins að þessu sinni er Erdinger Urwiesse sem kemur frá Erdinger Weißbräu brugghúsinu staðsettu í smábænum Erding í úthverfi Münchenar.

Erdinger Weißbräu var stofnað árið 1886. Eins og nafnið gefur til kynna liggur sérhæfingin í hveitibjórum. Ólíkt mörgum öðrum brugghúsum þá er allur bjórinn þeirra bruggaður í brugghúsinu í Erding. Það er því ekki hægt að fá átöppunarleyfi fyrir bjórinn annarsstaðar. Bjórinn er fluttur út til yfir 70 landa og er brugghúsið stærsti framleiðandi hveitibjórs í heiminum í dag.
Í dag framleiðir brugghúsið 9 sortir af hveitibjórum, þar af er ein án áfengis og ætti því varla að telja með.

Á Íslandi hefur lengi vel verið hægt að kaupa Erdinger Mit feiner Hefe, ljós hveitibjór sem rennur ljúft niður. Það er sá bjór sem maður fær í brugghúsinu ef maður er ekki með neinar séróskir.

Bjór dagsins er að þessu sinni glæný bjórtegund frá Erdinger Weißbräu, Erdinger Urweisse. 11. desember síðastliðinn var bjórnum hellt á fyrstu flöskurnar upp í Erding. Bjórinn er 5.2% að styrk og er auðvitað bruggaður samkvæmt Þýsku hreinleikalögunum frá 1516.

Bjórinn er fallega gulur á lit með þéttu gruggi. Froðan fór nokkuð úr böndunum þegar ég hellti í glasið en var þó fljót að komast á réttan stað aftur.

Fyrsti sopinn er ljúfur, en ekki eins spennandi og ég hafði vonast eftir. Ýmis brögð koma þó fram, en ekkert þeirra er neitt sérstaklega áberandi, kannski einhver blanda af sveskjum, banana og birki (og jafnvel smá af viðbrenndu knödeli). Eftirbragðið er örlítið rammt og kallar ekki grimmt í næsta sopa. Það er helst að mann langi í einhvern annan bjór til að hreinsa munninn. Bjórinn er nokkuð léttur í munni, ólíkt því sem maður á að venjast með hveitibjóra.

Erdinger Urweisse fær ekki háa einkunn hjá mér. Það vantar miklu meiri fyllingu og þéttara bragð. Einnig er afleitt ef fyrsti sopinn kallar ekki strax á þann næsta. Ég get því ekki mælt með þessu nýja spili Erdinger manna.

Um daginn fórum við Ásta í skíðaferð til Austurríkis. Tilefnið var nokkur aukning í aldri hjá mér, í raun má eiginlega segja að ég hafi mjakað mér yfir á fertugsaldurinn.

Bærinn sem við gistum í heitir Söll. Skíðasvæðið upp af bænum er einn hluti af stærsta samhangandi skíðasvæði Austurríkis. Þar er hægt að renna sér endalaust eftir nýjum brekkum og ferðast langar vegalengdir inn eftir dalnum. Þessa þrjá daga sem við vorum þarna vorum við því nánast allan tímann að prufa nýjar brekkur.

Fáir eru betri knödelgerðamenn en Austurríkismenn og óvíða bragðast knöðlarnir betur en uppi á hæsta tindi*

Sá gamli þurfti svo auðvitað að hvíla sig eftir erfiðan dag í brekkunum

Veðrið lék við okkur allan tímann, skyggni ágætt og enginn stormur.

Ásta áður en hún brunaði niður fjallið.

* Fyrir áhugasama þá er þetta girnileg beikonknödelsúpa (með súrdeigsbrauði) sem bragðaðist jafnvel enn betur en má dæma af myndinni.

Jólin fóru venju samkvæmt vel fram. Hápunktur þeirra í þetta skiptið var þegar ég og Finnbogi elduðum heimagert knödel sem léttan forrétt. Um afganginn af veislunni sá svo Þröstur, sem eldaði nautalund í aðalrétt og heimalagaðan ís í eftirrétt.

Knödel er einn af þeim réttum sem af einhverjum orsökum hefur ekki náð nógu mikilli útbreiðslu á Íslandi. Þeir sem til þekkja vita hins vegar að þetta er einn af hápunktum þýska eldhússins. Í raun er ekki hægt að tala um svínakjöt og bjór nema minnast á knödel í sömu andrá.

Til eru óendanlega margar tegundir og útfærslur af knödeli. Vinsælast hér í Bæjaralandi eru þó brauðknödel og kartöfluknödel. Einnig hef ég smakkað hveitibjórsknödel sem var mjög gott.
Knödel er oftast borið fram sem meðlæti með vel elduðu svínakjöti og hefur það megin hlutverk að sjá um að soga alla sósuna upp af disknum inn í sig. Knödel er alltaf þriðju eða fjórðu kynslóðar matvara þ.e. mest allt af innihaldinu er vel eldað og brasað þegar knödelið er búið til og svo er það allt hnoðað saman, soðið og steikt. Knödel kemst því líklegast seint í matreiðslubækur þeirra sem aðhyllast hráfæði.

Tegundin sem við elduðum var Kartöfluknödel með bjórsósu og rauðkáli.

Hér gefur að líta grunninn þegar búið er að hnoða saman kartöflum, mjöli, beikoni, smjöri og allskonar kryddum í góðan deighleif:

Eftir að búið var að sjóða knödelið í var það skorið niður og steikt hressilega í miklu smjöri. Eins og sést augljóslega á þessari mynd liggur líka beint við að rífa knödelið niður eftir steikingu, blanda því saman við egg og hveiti, og steikja svo snitzel upp úr því:

Með knödelinu var borin fram dýrindis heimalöguð bjórsósa. Einnig var góð sletta af rauðkáli látin fylgja með:

Með knödelinu drukkum við svo dökkan Kalda sem féll mjög vel að bjórsósunni og small auðvitað við knödelið.